Seanslar ·

NLP Nedir? Nöro Linguistik Programlama Sade Anlatım

NLP, yani Nöro Linguistik Programlama, düşünme, dil ve davranış kalıplarına odaklanan bir iletişim ve kişisel gelişim yaklaşımıdır. 1970’lerde ABD’de Richard Bandler ve John Grinder tarafından geliştirilmiştir. Bugün koçluk, eğitim ve iletişim çalışmalarında kullanılır; bilimsel araştırmalar temel varsayımlarını desteklemediği için bir tedavi yöntemi sayılmaz.

Bu yazı kişisel farkındalık ve koçluk kapsamındadır; tıbbi teşhis ve tedavi yerine geçmez. Sağlık sorunlarınız için bir hekime başvurun.

NLP Nedir? Nöro Linguistik Programlama Sade Anlatım

Bu yazı NLP’nin ne olduğunu genel hatlarıyla anlatır: adının anlamı, nereden çıktığı, en sık duyulan kavramları, eğitimlerin nasıl düzenlendiği ve yöntem hakkındaki bilimsel tartışma. Bir NLP seansının nasıl ilerlediğini merak ediyorsanız bu konu ayrı bir yazıda anlatılıyor.

NLP Seansı Nedir, Seansta Ne Yapılır? →

NLP ne demek?

NLP, İngilizce Neuro Linguistic Programming sözlerinin kısaltmasıdır. Adın üç parçası, yaklaşımın üç odağını anlatır:

  • Nöro: deneyimin görme, işitme, dokunma gibi duyular aracılığıyla algılanması ve zihinde işlenmesi.
  • Linguistik: bu deneyimi anlatırken kullandığımız dil, seçtiğimiz sözcükler ve cümle kalıpları.
  • Programlama: zamanla alışkanlık hâline gelen düşünce ve davranış kalıpları.

Yaklaşım, bu üç öğenin birbirini etkilediği fikrine dayanır. Adındaki “nöro” sözcüğü bir beyin bilimi yöntemi olduğu anlamına gelmez; NLP, nörobilimin bir dalı değildir.

NLP nereden çıktı?

NLP, 1970’lerde ABD’nin Kaliforniya eyaletinde Richard Bandler ve dilbilimci John Grinder tarafından geliştirildi. İkilinin bu konudaki ilk kitabı The Structure of Magic 1975’te yayımlandı.

Bandler ve Grinder, dönemin tanınmış üç terapistinin çalışma biçimini incelediklerini anlatır: Gestalt terapisinin kurucusu Fritz Perls, aile terapisti Virginia Satir ve hipnoterapist Milton Erickson. Bu kişilerin danışanlarıyla nasıl konuştuğunu gözlemleyip başkalarının da öğrenebileceği adımlara dönüştürmeye çalıştılar. NLP’de buna modelleme denir.

NLP’nin temel kavramları neler?

NLP eğitimlerinde ve kitaplarında en sık karşılaşılan kavramlar şunlardır:

  • Modelleme: bir işi iyi yapan kişinin nasıl düşündüğünü, konuştuğunu ve davrandığını gözlemleyip öğrenilebilir adımlara ayırmak.
  • Meta model: belirsiz, genellenmiş ya da eksik bırakılmış cümleleri açmak için sorulan sorular. “Kimse beni dinlemiyor.” diyen birine “Tam olarak kim?” diye sormak buna örnektir.
  • Temsil sistemleri: kişinin deneyimini daha çok görme, işitme ya da dokunma ve his üzerinden anlatma eğilimi.
  • Çapalama: bir duygu durumunu bir jest, söz ya da dokunuşla ilişkilendirmek.
  • Yeniden çerçeveleme: bir olaya ya da davranışa başka bir bağlamdan ya da başka bir anlamla bakmak.
  • Uyum kurma: karşıdaki kişiyle güven ve uyum içinde iletişim kurmak.

NLP eğitimleri nasıl düzenlenir?

NLP adı herkesin kullanımına açıktır; yöntemi tek elden düzenleyen merkezi bir kurum yoktur. Eğitimleri farklı enstitü ve akademiler verir. Programlar genellikle üç basamakla ilerler: Practitioner (Uygulamacı), Master Practitioner (Master Uygulamacı) ve Trainer (Eğitmen).

Programların süresi ve içeriği kurumdan kuruma farklılık gösterir. Bu yüzden bir eğitim seçerken eğitmenin geçmişine, programın içeriğine ve kaç saatlik bir çalışma olduğuna bakmak önerilir.

NLP bilimsel mi?

NLP’nin bilimsel dayanağı uzun süredir tartışılır. Araştırmaların genel sonucu, yöntemin temel varsayımlarını destekleyen yeterli kanıt bulunmadığı yönündedir:

  • Tomasz Witkowski’nin 2010’da Polish Psychological Bulletin’de yayımlanan derlemesi, 35 yıllık araştırmaya bakarak NLP’nin temel kuramlarını destekleyen deneysel kanıt bulamadı.
  • Jackie Sturt ve arkadaşlarının 2012’de British Journal of General Practice’te yayımlanan sistematik derlemesi, NLP’nin sağlıkla ilgili sonuçlar üzerindeki etkisine dair kanıtı yetersiz buldu. Yazarlar bunun büyük ölçüde çalışmaların az sayıda ve sınırlı nitelikte olmasından kaynaklandığını belirtti.
  • Richard Wiseman ve arkadaşlarının 2012’de PLoS ONE’da yayımlanan çalışması, göz hareketlerinin bir kişinin doğruyu mu yalanı mı söylediğini gösterdiği iddiasını doğrulamadı.

Bu nedenle NLP bir psikoterapi ya da tıbbi tedavi yöntemi olarak görülmez. Bir ruh sağlığı ya da sağlık sorununuz varsa bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurmanız gerekir.

NLP koçlukta nasıl kullanılır?

Koçlukta NLP yöntemleri çoğunlukla kişinin kendi cümlelerine, düşünce kalıplarına ve iletişim biçimine biraz dışarıdan bakmasına alan açmak için kullanılır. Koçluğun farklı türlerini ve aralarındaki farkı merak ediyorsanız koçluk çeşitlerini anlatan yazıya da göz atabilirsiniz.

Koçluk Çeşitleri →

Merve Tüfekçi, NLP (Neuro Linguistic Programming) Master Uygulamacısıdır (Sola Unitas Academy). Birebir NLP seanslarında NLP yöntemlerinden birkaçını danışanın o anki istek, ihtiyaç ve hedefleri doğrultusunda uygular. Seanslar İstanbul Anadolu Yakası’nda, Şile’deki Şifa Köyü’nde, online ya da danışanın kendi mekânında yapılır; Türkçe ya da İngilizce olabilir.

NLP (Neuro Linguistic Programming) Uygulaması →

Sık sorulan sorular

NLP neyin kısaltmasıdır?

NLP, İngilizce Neuro Linguistic Programming sözlerinin kısaltmasıdır. Türkçede Nöro Linguistik Programlama olarak geçer.

NLP’yi kim geliştirdi?

NLP, 1970’lerde ABD’de Richard Bandler ve John Grinder tarafından geliştirildi. İkilinin bu konudaki ilk kitabı The Structure of Magic 1975’te yayımlandı.

NLP bilimsel olarak kanıtlanmış mı?

Hayır. Tomasz Witkowski’nin 2010 tarihli derlemesi NLP’nin temel kuramlarını destekleyen deneysel kanıt bulamadı. 2012 tarihli bir sistematik derleme de sağlıkla ilgili sonuçlar için kanıtı yetersiz buldu.

NLP bir terapi mi?

Hayır. NLP psikoterapi ya da tıbbi tedavi yöntemi değildir. Koçluk, eğitim ve iletişim çalışmalarında kullanılan bir yaklaşımdır; sağlık sorunları için bir hekime ya da ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

NLP Master Uygulamacısı ne demek?

Master Practitioner, yani Master Uygulamacı, NLP eğitimlerinde genellikle Practitioner basamağından sonra gelen ikinci düzeydir. NLP’yi düzenleyen merkezi bir kurum olmadığı için programın süresi ve içeriği kurumdan kuruma farklılık gösterir.

← Tüm Yazılar

WhatsApp