Aile ve Çocuk · 3 Ekim 2026
Okul Öncesi Doğa Etkinlikleri: Tohum ve Kompostla Sınıf Uygulamaları
Merhaba sevgili dostlarım. 🌱 Bu yazıda okullarda minik öğrencilerle yaptığımız tohum çalışmalarından söz etmek istiyorum. Okul çalışmalarımızdan birinde duvarda kocaman bir pankart asılıydı: “Küçük eller toprakla, ata tohumu hayatla buluşuyor.” Masada salatalık, domates, biber ve pazı tohumlarının her birinin kendi kavanozu vardı. Çocuklar tohumları parmaklarıyla alıp viyollere tek tek ekti. Sulamayı da küçük pembe bir sulama kabıyla kendileri yaptı.
Okul bahçesindeki tahta yataklara fide de diktik. Çocuklar fidelerini ellerinde taşıdı; toprağa yerleştirirken o kadar özenliydiler ki. Neşeli, meraklı, çok keyifli bir gündü.
Okul öncesinde doğa etkinliği için büyük bir bahçeye ihtiyacınız yok. Bir tepsi toprak, birkaç iri tohum ve biraz sabır yetiyor. Bu atölyelerde en çok işe yarayan adımları, öğretmenlerin sınıfta uygulayabileceği şekilde topladım. Siz sınıfınızda doğaya nasıl yer açıyorsunuz?
1. Tohumu tanımak
Önce tohumu elimize alıyoruz. Kokluyor, büyüklüğüne ve rengine bakıyor, hangi sebzenin tohumu olduğunu tahmin ediyoruz. Kabak, fasulye ve bezelye gibi iri tohumlar küçük eller için daha kolay. Masaya o sebzenin kendisini de koyarsanız çocuklar bağlantıyı hemen kuruyor.
2. Tepside ekim ve filizlendirme
Tepsilere ya da küçük saksılara toprak dolduruyor, her çocuk kendi tohumunu ekiyor. Saksının üzerine adını yazmak sahiplenmeyi artırıyor. Toprağı her gün parmakla yoklamak, kuruduysa biraz su vermek çocuklar için güzel bir sorumluluk. Filizin çıktığı gün sınıfta küçük bir kutlama yapabilirsiniz.
Filizlenmeyi görünür kılmak isterseniz bir kavanozun iç kenarına ıslak kâğıt havlu yerleştirebilirsiniz. Fasulyeyi cam ile kâğıdın arasına koyduğunuzda kökün ve filizin çıkışı camdan izlenebiliyor.
3. Sınıfta mini kompost
Kompostu anlatmanın en kolay yolu göstermek. Kapaklı, şeffaf bir kaba toprak, kuru yaprak ve meyve sebze kabuklarını kat kat koyuyoruz. Haftalar içinde nasıl değiştiğini birlikte gözlemliyoruz. Et, süt ürünü ve yağlı yiyecek bu kaba girmiyor. Kabı havalanan bir köşede tutmak daha rahat oluyor.
Dikkat ettiğimiz noktalar
- Küçük tohumlar ağıza götürülebilir. En küçük yaş gruplarında iri tohum seçiyor ve etkinliği yakından izliyoruz.
- Toprak ve kompostla çalıştıktan sonra herkes elini yıkıyor.
- Alerjisi olan çocuklar için kullanılacak tohum ve bitkileri aileyle önceden konuşmak iyi olur.
- Etkinliği yaş grubuna göre kısa tutmak dikkati canlı tutuyor.
Okulunuzda birlikte yapalım
Etkinliği bir hikâyeyle açmak çocukların ilgisini kolayca topluyor. Şifa Köyü kitap serisinde kahramanlar çiftliğin gerçek insanları ve sebzeleri. Okullarda önce birlikte okuyor, sonra masaya tohum tepsilerini koyuyoruz.
Bu etkinlikleri sınıfınızda birlikte yapmak isterseniz okulunuza gelebilirim; bahçe ya da sınıf yeterli. Malzemeleri okulla aramızda konuşuyoruz, bazen toprak ve tepsi gibi malzemeleri okul kendisi sağlıyor. Sınıfınızı Şile’deki Şifa Köyü’ne de getirebilirsiniz. Orada sera gezisi, tohum ekimi ve çardakta resim var. Bu çalışmalar yalnızca küçükler için değil; ortaokul, lise ve üniversite öğrencileriyle de yaşa göre uyarlayarak yapıyoruz. Bize yazın, programı birlikte planlayalım.
Sınıfınızdaki ilk filizin fotoğrafını benimle paylaşırsanız çok sevinirim. Küçük ellerin toprakla buluştuğu her an kocaman bir mutluluk. 💛
Şifa Köyü mağazası: 12 Ay 12 Macera kitap seti →
Sık sorulan sorular
Bu etkinlikler hangi yaş grubuna uygun?
Tohum tanıma ve ekim okul öncesi yaş grubuyla rahatlıkla yapılabiliyor. Daha büyük öğrencilerle bahçede dikim ve kompost gözlemini derinleştiriyoruz.
Hangi malzemeler gerekiyor?
Tepsi ya da küçük saksılar, toprak, iri tohumlar, su kabı ve kompost için kapaklı şeffaf bir kap. Hepsi kolay bulunan malzemeler.
Bahçesi olmayan okulda yapılabilir mi?
Evet. Tepside ekim ve kavanozda filizlendirme sınıf içinde yapılabiliyor. Bahçesi olan okullarda fideleri sonra toprağa dikiyoruz.
Etkinliği bir kitapla nasıl eşleştirebilirim?
Önce hikâyeyi birlikte okuyup sonra tohum tepsilerini masaya koyabilirsiniz. Şifa Köyü kitaplarında kahramanlar çiftliğin gerçek insanları ve sebzeleri olduğu için bağ kolay kuruluyor.
Sınıfa atölye için gelebilir misiniz?
Evet, okulunuza geliyorum. Yaş grubunu, sınıf sayısını ve düşündüğünüz tarihi bize yazmanız yeterli; size dönüş yapalım.
