Beslenme ·
Kış Sebzeleri Listesi: Aralık, Ocak ve Şubatta Neler Var?
Kış sebzeleri pırasa, karalahana, beyaz ve mor lahana, Brüksel lahanası, karnabahar, brokoli, ıspanak, pazı, kereviz, havuç, turp, pancar, yer elması ve balkabağıdır. Aralıkta lahanalar ve karnabahar, ocakta pırasa ve kök sebzeler, şubatta ıspanak, turp ve havuç öne çıkar. Liste bölgeye ve yılın havasına göre değişir.
Kış gelince pazar tezgâhı da değişir: domatesin ve biberin yerini lahanalar, pırasa ve kök sebzeler alır. Bu yazıda kış sebzelerini aralık, ocak ve şubat için ay ay sıraladık; her birini evde nasıl sade kullanabileceğinizi ve nasıl saklayabileceğinizi de kısaca ekledik.
Kış sebzeleri hangileri?
- Lahanalar: karalahana, beyaz lahana, mor lahana, Brüksel lahanası
- Çiçek sebzeleri: karnabahar ve brokoli
- Yapraklılar: ıspanak, pazı, kıvırcık, roka, maydanoz
- Kök ve yumru sebzeler: havuç, kereviz, turp, pancar, yer elması
- Soğanlılar: pırasa, kuru soğan, sarımsak
- Kabaklar: balkabağı, sonbaharda toplanır ve kış boyunca saklanır
Bu sebzelerin çoğu soğuğa dayanıklıdır. Bir kısmı tarlada kışı geçirir ve ihtiyaç oldukça toplanır; balkabağı ve bazı kök sebzeler ise sonbaharda hasat edilip kış boyunca saklanır.
Aralık, ocak ve şubatta hangi sebzeler var?
Aşağıdaki liste Türkiye’de, özellikle Marmara gibi ılıman bölgelerde kış pazarlarında sık görülen sebzeleri gösterir. Kesin bir takvim değildir; bölgeye, rakıma ve o yılın havasına göre birkaç hafta kayabilir.
- Aralık: karalahana, beyaz ve mor lahana, karnabahar, brokoli, pırasa, ıspanak, kereviz, havuç, turp, balkabağı
- Ocak: pırasa, karalahana, Brüksel lahanası, ıspanak, pazı, kereviz, havuç, pancar, turp, yer elması
- Şubat: pırasa, ıspanak, havuç, turp, karnabahar, brokoli, lahana; ay sonuna doğru taze yeşillikler artmaya başlar
Bu sebzeleri yemek değil de bahçenizde yetiştirmek istiyorsanız, kasım ve aralıkta neyin ekileceğini anlatan rehbere bakabilirsiniz.
Kasım ve Aralıkta Ne Ekilir? Kışlık Sebze Rehberi →
Kış sebzeleri evde nasıl kullanılır?
Kış sebzeleri uzun hazırlık istemez. Birkaç sade yol:
- Pırasa: zeytinyağlı pırasa, pırasalı börek ya da patatesle çorba.
- Karalahana: Karadeniz usulü çorba, sarma ya da soğanla kavurma.
- Beyaz ve mor lahana: ince doğranıp limon ve zeytinyağıyla salata, turşu ya da sarma.
- Karnabahar ve brokoli: buharda birkaç dakika ya da fırında zeytinyağı ve baharatla.
- Kereviz: zeytinyağlı kereviz, rendelenip yoğurtlu salata ya da çorba.
- Ispanak ve pazı: yumurtalı, yoğurtlu borani ya da mercimekle yemek.
- Turp ve havuç: rendelenip salataya; havuç ayrıca çorbaya ve fırın tepsisine.
- Balkabağı: çorba, fırında dilimler ya da tatlı.
Çocukların sebzeyle oyun ve hikâye üzerinden tanışmasını anlatan yazımız da kış sofrası için fikir verebilir.
Çocuklara Sebzeyi Sevdiren Sihirli Formül: Şifa Köyü Kitapları →
Kış sebzeleri nasıl saklanır?
- Lahanalar, karnabahar ve brokoli buzdolabının sebze bölmesinde tutulur; kesilen lahananın kesik yüzünü kapatmak kurumasını yavaşlatır.
- Pırasa ve kereviz sapı yıkanmadan buzdolabına konur, kullanmadan önce yıkanır.
- Havuç, turp ve pancarın yaprakları kesilip ayrı saklanır; yapraksız kökler daha uzun dayanır.
- Balkabağı ve kuru soğan buzdolabına girmez; serin, kuru ve havadar bir yerde tutulur.
- Ispanak ve pazı gibi yapraklılar çabuk solar; birkaç gün içinde tüketmek iyi olur.
Günde ne kadar sebze ve meyve önerilir?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 10 yaşından büyük herkes için günde en az 400 gram sebze ve meyve önerir; küçük çocuklar için miktar daha azdır. Yaşa ve cinsiyete göre porsiyonlar T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye Beslenme Rehberi’nde (TÜBER 2022) yer alır. Özel bir beslenme düzeniniz ya da sağlık durumunuz varsa hekiminize veya diyetisyeninize danışın.
Kış sebzeleri Şifa Köyü’nde
Şile’deki Şifa Köyü’nde sebzeler ata tohumuyla ve ilaç kullanmadan yetiştiriliyor; ürünler Avrupa Birliği onaylı organik tarım sertifikalı. Mevsiminde olan sebzeler sifakoyu.com mağazasında; stok mevsime göre değişir.
Şifa Köyü mağazasında mevsim sebzeleri →
Şifa Köyü mağazasında karalahana →
Şifa Köyü mağazasında pırasa →
Şifa Köyü mağazasında brokoli →
Kış sebzelerini ve kış meyvelerini tariflerle anlatan yazı da Şifa Köyü’nün blogunda:
Kış Sebzeleri ve Kış Meyveleri (Şifa Köyü blogu) →
Şifa Köyü’nün kışlık tarlasını ve ata tohumuyla üretimi anlatan yazı:
Gerçek Organik Kışlık Tarla: İlaçsız, Ata Tohumundan Sofraya →
Kendi bahçenizde ya da balkonunuzda kışlık sebze yetiştirmek isterseniz, Permakültür ve Şifalı Tarım Danışmanlığı balkon, bahçe ya da tarlada toprak, tohum ve mevsim planlamasını ele alır.
Permakültür ve Şifalı Tarım Danışmanlığı →
Sık sorulan sorular
Kış sebzeleri nelerdir?
Başlıca kış sebzeleri pırasa, karalahana, beyaz ve mor lahana, Brüksel lahanası, karnabahar, brokoli, ıspanak, pazı, kereviz, havuç, turp, pancar, yer elması ve balkabağıdır.
Ocak ayında hangi sebzeler var?
Ocakta pırasa, karalahana, Brüksel lahanası, ıspanak, pazı, kereviz, havuç, pancar, turp ve yer elması pazarlarda sık görülür. Liste bölgeye ve havaya göre değişebilir.
Balkabağı kış sebzesi mi?
Balkabağı sonbaharda hasat edilir. Kabuğu sert olduğu için serin ve kuru bir yerde kış boyunca saklanabilir, bu yüzden kış sofralarında sık kullanılır.
Kış sebzeleri buzdolabında mı saklanır?
Lahanalar, karnabahar, brokoli, pırasa, kereviz ve yapraklılar buzdolabının sebze bölmesinde saklanır. Balkabağı ve kuru soğan ise buzdolabı yerine serin, kuru ve havadar bir yerde tutulur.
Günde ne kadar sebze ve meyve yenmeli?
Dünya Sağlık Örgütü, 10 yaşından büyükler için günde en az 400 gram sebze ve meyve önerir. Küçük çocuklar için miktar daha azdır; yaşa göre porsiyonlar Türkiye Beslenme Rehberi’nde yer alır.